Depresyon günlük üzüntüden nasıl ayrılır?
Üzüntü yaşamın doğal bir parçasıdır. Depresif bir tablo ise yalnızca kötü hissetmekten daha geniş olabilir; düşük duygu durumu veya daha önce keyif veren etkinliklere ilginin azalması uzun süre devam edebilir ve uyku, enerji, dikkat, iş/okul performansı, ilişkiler ve günlük öz bakım gibi alanları etkileyebilir. Tanı yalnızca internet üzerinden veya tek bir belirtiyle konulamaz.
Sık bildirilen belirtiler
- Uzun süren çökkün, boş veya huzursuz duygu durumu
- İlgi ve zevk kaybı
- Belirgin yorgunluk veya enerji azalması
- Uyku ve iştahta değişiklikler
- Dikkati sürdürmekte veya karar vermekte güçlük
- Kendine yönelik yoğun eleştiri, değersizlik veya umutsuzluk düşünceleri
Psikolojik görüşmede ne değerlendirilir?
Belirtilerin ne zamandır sürdüğü, hangi yaşam olaylarıyla ilişkili olabileceği, günlük işlevselliği ne ölçüde etkilediği ve kişinin kullandığı baş etme yöntemleri değerlendirilir. Gerektiğinde psikiyatri veya başka bir sağlık uzmanıyla iş birliği/yönlendirme düşünülebilir. Psikolog ilaç reçete etmez.
Günlük yaşam döngüsü neden önemlidir?
Depresif dönemlerde enerji azaldıkça kişi etkinliklerden ve sosyal temaslardan çekilebilir. Bu geri çekilme kısa vadede yükü azaltıyor gibi görünse de uzun vadede keyif ve başarı deneyimlerinin daha da azalmasına katkı sağlayabilir. Görüşmelerde kişinin koşullarına uygun, küçük ve uygulanabilir davranış adımları ile düşünce-duygu örüntüleri birlikte ele alınabilir.
Acil destek gerektiren durumlar
Kendine zarar verme veya yaşamına son verme düşünceleri, güvenliği sağlayamama, ağır işlev kaybı ya da acil tıbbi durum söz konusuysa rutin psikolog randevusu beklenmemeli; Türkiye’de 112 Acil Çağrı Merkezi veya uygun acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
Erzurum’da yüz yüze destek
Mustafa Çobanoğlu’nun bağımsız uzman profilinde depresyon çalışma alanları arasında listelenmektedir. Görüşmeler Yakutiye’de yüz yüze; uygun yetişkin başvurularında online olarak planlanabilir.
Kaynaklar genel bilgilendirme içindir; kişisel değerlendirme yerine geçmez.
İlgili okumalar: duygusal yorgunlukla baş etmek ve özgüven ve kendilik algısı.
Mustafa Çobanoğlu