Kaygı çocuklarda farklı görünebilir
Yetişkinler çoğu zaman kaygıyı zihinsel endişe olarak tarif eder. Çocuklarda ise karın ağrısı, baş ağrısı, okula gitmek istememe, gece yalnız yatamama, ebeveynden ayrılmakta güçlük veya ani öfke tepkileri görülebilir. Bu belirtilerin tıbbi nedenleri de olabileceği için gerektiğinde çocuk doktoru değerlendirmesi önemlidir.
Ebeveyn ne yapabilir?
- Kaygıyı küçümsemek yerine ne hissettiğini anlamaya çalışın.
- Her korkuda hemen kaçınmayı desteklemek yerine küçük ve güvenli adımlar planlayın.
- Çocuğun yerine sürekli konuşmak veya güvence vermek yerine kendi baş etme becerisini kullanmasına alan açın.
- Uyku ve günlük rutinleri mümkün olduğunca düzenli tutun.
Okul ve sosyal yaşam etkileniyorsa
Kaygı nedeniyle okula devam, arkadaş ilişkileri, uyku veya aileden ayrılma belirgin biçimde etkileniyorsa çocuk ve ergen psikolojik danışmanlık kapsamında değerlendirme düşünülebilir. Değerlendirmede çocuğun yaşı, gelişim dönemi ve aile-okul bağlamı birlikte ele alınır.
Çocuk kaygısını her zaman sözle anlatabilir mi?
Özellikle küçük çocuklar “kaygılıyım” demek yerine karın ağrısı, baş ağrısı, uykuya gitmek istememe, ebeveynden ayrılmakta zorlanma veya okula gitmekten kaçınma gibi belirtiler gösterebilir. Bu nedenle çocuğun davranışındaki değişim ve belirtilerin hangi durumlarda arttığı önemlidir.
Ebeveyn nasıl yaklaşabilir?
- Duyguyu küçümsemeden dinlemek
- Çocuğun yerine her korkulan durumdan kaçınmamak
- Rutinleri olabildiğince öngörülebilir tutmak
- Yaşa uygun, kısa ve net açıklamalar yapmak
- Belirti uzun sürüyor veya işlevselliği etkiliyorsa profesyonel değerlendirme almak
Okul ile iş birliği
Kaygı okul ortamında belirginleşiyorsa öğretmenin veya rehberlik servisinin gözlemleri önemli olabilir. Çocuğun hangi ders, ortam veya geçişlerde zorlandığı; belirtilerin evde de görülüp görülmediği değerlendirmeyi somutlaştırır. Dikkat ve değerlendirme ihtiyacı ayrıca gündemdeyse çocuk değerlendirme ve dikkat testleri sayfasına da bakılabilir.
Erzurum’daki çocuk ve ergen görüşme çerçevesi için çocuk ve ergen psikoloğu sayfasını inceleyebilirsiniz.
Mustafa Çobanoğlu